W słoneczną, kwietniową środę na farmie fotowoltaicznej należącej do Neo Energy Group – członka Zklaster, STORIE zorganizowało nietypowe, ale symboliczne wydarzenie; zbiór czosnku niedźwiedziego rosnącego pod panelami PV. To właśnie na tym terenie kilka lat temu, pilotażowo, posadzono tę roślinę, aby sprawdzić, jak poradzi sobie w warunkach częściowego zacienienia oraz jak wpłynie na lokalną bioróżnorodność.
Dziś można powiedzieć wprost, eksperyment się udał. Czosnek niedźwiedzi nie tylko się przyjął, ale rośnie wyjątkowo dobrze. Tegoroczne zbiory tylko to potwierdziły. Uczestnicy zgodnie podkreślali, że liście były duże, mięsiste i bardzo aromatyczne, co świadczy o dobrej kondycji roślin i sprzyjających warunkach siedliskowych. To o tyle istotne, że czosnek niedźwiedzi jest rośliną wymagającą, preferuje wilgotne, próchnicze gleby i półcień, a jednocześnie jest ceniony za swoje właściwości zdrowotne i kulinarne.
W zbiorach wzięła udział liczna grupa, od osób na co dzień współpracujących ze stowarzyszeniem, przez gości z Wrocławia, aż po praktykantów ze szkoły średniej. Dla wielu z nich był to moment wytchnienia od codziennej pracy przy komputerze, ale też okazja do bezpośredniego kontaktu z naturą i zobaczenia, jak w praktyce może wyglądać połączenie energetyki odnawialnej z działaniami przyrodniczymi.
Zebrany czosnek nie trafi na półki magazynowe. Już teraz wiadomo, że zostanie wykorzystany w kuchni, powstaną z niego pesto, przyprawy i dodatki do zup. Przy okazji uczestnicy zbiorów sięgali także po inne dary natury obecne na terenie farmy, kwiaty mniszka lekarskiego na miód oraz młodą pokrzywę, która świetnie sprawdza się w sałatkach i zupach.
Ciekawym elementem tego dnia były również obserwacje przyrodnicze. Na co dzień teren farmy jest stosunkowo spokojny, dlatego pojawienie się większej grupy ludzi wyraźnie wpłynęło na zachowanie zwierząt. Uczestnicy zauważyli m.in. sarny i zające, które trzymały się na dystans, a także dużą liczbę owadów. To pokazuje, że teren instalacji fotowoltaicznej może pełnić ważną funkcję siedliskową i wspierać lokalną bioróżnorodność.
Choć czosnek niedźwiedzi nie jest już w Polsce gatunkiem chronionym na poziomie krajowym to nadal pozostaje pod częściową ochroną gatunkową. Oznacza to, że nie wolno go pozyskiwać ze stanowisk naturalnych bez zezwolenia. Jego stanowiska naturalne są w wielu miejscach wrażliwe na presję zbiorów. Wprowadzanie tej rośliny do kontrolowanych nasadzeń pod panelami PV zmniejsza popyt na pozyskiwanie z dzikich stanowisk, a jednocześnie zwiększa dostępność surowca do celów kulinarnych i edukacyjnych. Taka „ręczna introdukcja” może pełnić funkcję buforową dla populacji naturalnych, wspierać bioróżnorodność runa i budować społeczną świadomość odpowiedzialnego korzystania z zasobów przyrody.
Przykład tej farmy dobrze pokazuje, że współczesna energetyka nie musi oznaczać wyłączenia terenu z funkcji przyrodniczych. Wręcz przeciwnie, odpowiednio zaprojektowane i zarządzane instalacje mogą tworzyć przestrzeń, w której produkcja energii idzie w parze z ochroną przyrody i lokalną aktywnością społeczną.
Autor:BS
