Co zostanie po Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji? Drogi, tereny inwestycyjne, nowe firmy, instalacje OZE czy może przede wszystkim doświadczenia, z których powinny skorzystać kolejne regiony stojące przed wyzwaniem zmian gospodarczych? Czy może doświadczenia, czego nie robić?
Podczas premiery raportu Instytutu Badań Strukturalnych przygotowanego na zlecenie Polskiej Zielonej Sieci, poświęconego wykorzystaniu środków z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji w Polsce, pojawiło się wiele ważnych wniosków dotyczących kierunków rozwoju regionów węglowych. Gospodarzem wydarzenia była Joanna Furmaga, prezeska Polskiej Zielonej Sieci, organizacji od lat zaangażowanej w działania na rzecz sprawiedliwej transformacji regionów węglowych w Polsce.
Raport analizuje pięć polskich regionów objętych wsparciem FST. Pokazuje, że znaczna część środków została przeznaczona na działania samorządów związane z przygotowaniem terenów inwestycyjnych, zagospodarowaniem przestrzeni oraz tworzeniem warunków do rozwoju przedsiębiorczości. Ważną rolę odegrały również inwestycje wspierające małe i średnie przedsiębiorstwa, które dzięki funduszowi mogły rozwijać nowe produkty, modernizować procesy produkcyjne oraz zwiększać swoją konkurencyjność.
Wśród beneficjentów znalazły się także wspólnoty mieszkaniowe realizujące projekty termomodernizacyjne oraz podmioty inwestujące w efektywność energetyczną i odnawialne źródła energii. Analiza pokazuje, że sprawiedliwa transformacja to nie tylko odchodzenie od paliw kopalnych, ale przede wszystkim budowanie nowych fundamentów rozwoju lokalnej gospodarki.
Choć Subregion Turów nie został uwzględniony w analizie, ponieważ nie korzystał z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, (został pominięty) doświadczenia innych regionów stanowią cenne źródło wiedzy dla samorządów, przedsiębiorców i instytucji przygotowujących się do kolejnych programów wsparcia.
„Dla Subregionu Turów szczególnie ważne jest dziś wyciąganie wniosków z doświadczeń regionów, które już korzystały z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. Wiemy, że obecny instrument nie będzie kontynuowany w tej samej formule, jednak rząd zapowiada nowe mechanizmy wsparcia dla regionów transformacji. To oznacza, że już teraz musimy być gotowi z projektami, partnerstwami i jasno określoną wizją rozwoju. Czas na przygotowania jest właśnie teraz” – podkreśla Joanna Tokarczuk, prezeska Stowarzyszenia Rozwoju Innowacyjności Energetycznej.
Dyskusja wokół raportu pokazała jednoznacznie, że skuteczna transformacja wymaga nie tylko finansowania, ale również długofalowego planowania, współpracy samorządów, przedsiębiorców i mieszkańców oraz gotowości do szybkiego reagowania na pojawiające się możliwości rozwojowe. Dla Subregionu Turów może to być szczególnie ważna lekcja na najbliższe lata.
Raport autorstwa Joanny Mazurkiewicz, Jana Frankowskiego i Aleksandra Prusak – Transformacja regionów węglowych w toku. Rola Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji dostępny jest pod linkiem: https://storage.googleapis.com/qrfyprod/f21be470-d870-427a-ad3b-6f08aa83b335.pdf
Więcej informacji – https://zielonasiec.pl/2026/06/18/raport-fst-pomogl-regionom-weglowym-ruszyc-z-transformacja-po-2027-r-moze-zabraknac-pieniedzy-na-jej-kontynuacje/
Autor: BS
