Raport „Strategia czy stagnacja? Polska wobec wyzwań transformacji” autorstwa Pawła Wiejskiego i Michała Wojtyło, opublikowany przez Instytut Reform, analizuje wyzwania stojące przed Polską w kontekście transformacji energetyczno-klimatycznej. Dokument podkreśla brak spójnej i długofalowej strategii rozwoju kraju, co zdaniem autorów skutkuje nieefektywnym zarządzaniem i marnowaniem zasobów.

Polska stoi przed szeregiem wyzwań, takich jak kryzys klimatyczny, zmiany demograficzne, ryzyka geopolityczne oraz rozwój nowych technologii. W obliczu tych wyzwań, kraj potrzebuje długofalowego planu działania, który pozwoli na skuteczne zarządzanie transformacją. Obecnie, brak koordynacji i spójności w działaniach prowadzi do opóźnień i nieefektywności. Przykładem nieefektywnego zarządzania jest modernizacja linii kolejowej Warszawa–Poznań, której koszt wynosi około 2,5 miliarda złotych. Projekt ten nie przyniesie znaczącej poprawy przepustowości ani skrócenia czasu podróży między miastami. Kolejnym przykładem jest decyzja o budowie bloku energetycznego Ostrołęka C, która została podjęta bez zabezpieczenia finansowania i zignorowała pogarszające się perspektywy dla węgla.

Raport przywołuje przykłady Czech i Wielkiej Brytanii jako krajów, które skutecznie zarządzają transformacją energetyczną. Czechy, mimo podobnych wyzwań jak Polska, zdołały lepiej zorganizować swoje działania dzięki uporządkowanemu podejściu do planowania strategicznego. Wielka Brytania, mimo braku wpływu legislacji unijnej, kontynuuje transformację energetyczną dzięki stabilnym instytucjom i otwartemu dialogowi z interesariuszami.

Polska polityka rozwojowa często działa reaktywnie, co prowadzi do braku długofalowej wizji i strategii. Przykładem jest rozwój energetyki wiatrowej, gdzie brak strategicznej diagnozy i monitoringu rynku OZE przyczynił się do pogłębiania luki inwestycyjnej. Ponadto, silosowość administracji publicznej i brak efektywnej współpracy międzyresortowej utrudniają tworzenie zintegrowanej strategii klimatyczno-energetycznej.

Raport wskazuje na potrzebę systemowych zmian w zarządzaniu transformacją w Polsce. Konieczne jest stworzenie spójnej strategii, która będzie uwzględniać długoterminowe cele i zapewni efektywną koordynację działań. Tylko w ten sposób Polska będzie mogła skutecznie wykorzystać dostępne fundusze unijne i wpływać na regulacje w Unii Europejskiej.

Autor: MJ

Źródło: 1.