Dokument przedstawia kompleksowy plan rewitalizacji terenu dawnej kopalni węgla „Saturn” w Czeladzi, wspierany przez Instrument Wsparcia Technicznego Unii Europejskiej. Celem projektu jest przekształcenie terenów pokopalnianych w zieloną przestrzeń rekreacyjną, odpowiadającą na wyzwania środowiskowe, społeczne i gospodarcze (str. 1).
Obszar położony w Czeladzi obejmuje około 12,3 ha, znajduje się w powiecie będzińskim, częściowo na terenie Sosnowca. Teren zajmuje hałda poeksploatacyjna, nie stwierdzono zagrożenia powodziowego. Obecnymi właścicielami są Skarb Państwa (SRK) oraz Miasto Sosnowiec.
Teren jest obecnie nieużytkowany, z dużą ilością odpadów i bujną roślinnością. W aktualnym stanie ma niski potencjał inwestycyjny i wymaga usunięcia drzew, wyrównania terenu oraz budowy infrastruktury, aby stać się gospodarczym zasobem. Jednocześnie jego położenie w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej wskazuje na potencjał rozwoju funkcji mieszkaniowej (str. 2). Mocne strony obejmują lokalizację w obszarze mieszkaniowym oraz bliskość obiektów historycznych i terenów zielonych. Słabe strony to brak spójnego planu zagospodarowania i złożona struktura własności. Szanse wiążą się z przekazywaniem gruntów przez SRK do gmin oraz z dostępem do funduszy na przekształcanie terenów poprzemysłowych. Zagrożenia obejmują możliwe zainteresowanie inwestorów innymi sposobami wykorzystania terenu oraz wcześniejsze przypadki samozapłonu hałdy
Głównym celem do 2030 r. jest utworzenie zielonego obszaru rekreacyjnego, pod przywództwem Miasta Czeladź. Projekt jest na wczesnym etapie; potencjalnymi partnerami są miasta Czeladź i Sosnowiec, GZM oraz SRK. Rewitalizacja jest zgodna z lokalnymi i regionalnymi strategiami, w tym Strategią Rozwoju Czeladzi 2024–2030 (str. 3).
Projekt ma zwiększyć dostępność terenów zielonych, szczególnie dla mieszkańców dzielnicy Piaski w Czeladzi, i jest spójny z wytycznymi adaptacji do zmian klimatu. Bezpośrednimi beneficjentami będą mieszkańcy Czeladzi i Sosnowca oraz użytkownicy planowanej GZM Velostrady (str. 3).
Plan działań obejmuje przejęcie gruntów od SRK, zawarcie porozumień z Sosnowcem, przeprowadzenie inwentaryzacji terenu oraz opracowanie koncepcji zagospodarowania. Źródła finansowania to Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, Fundusze Europejskie dla Śląska 2021–2027 oraz budżety lokalne (str. 3, 6).
Całość przedstawia szczegółowy plan przekształcenia dawnego terenu górniczego w wartościowy zasób społeczności lokalnej, obejmujący aspekty środowiskowe, społeczne i gospodarcze oraz oparty na strategicznym planowaniu i współpracy.
Autor: MJ
