W połowie sierpnia 2026 roku na portalu fundacji Frank Bold pojawił się tekst Agnieszki Stupkiewicz, w którym autorka analizuje wpływ wytycznych Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej na proces transformacji subregionu Turów. Publikacja odnosi się do dokumentu „Rekomendacje dla planowania interwencji z zakresu polityki regionalnej w strategiach rozwoju – do stosowania do czasu przyjęcia przez Radę Ministrów Strategii Rozwoju Polski do 2035 r.”. Dokument ten wyznacza kierunki dystrybucji środków publicznych i funduszy unijnych po 2027 roku w ramach przygotowywanego Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (dokumentu określającego ramy wydatkowania funduszy Unii Europejskiej w Polsce).
Przedstawiciele samorządów, przedsiębiorców i organizacji społecznych z subregionu turoszowskiego zabiegali o ujęcie Zgorzelca w projekcie ustawy o zrównoważonym rozwoju miast. Celem było umożliwienie powołania związku rozwojowego (sformalizowanej struktury łączącej poziom lokalny, regionalny i krajowy z zagwarantowanym ustawowo udziałem w dochodach podatkowych oraz kompetencjami w zakresie transportu, edukacji i planowania przestrzennego). W petycjach i pismach do Premiera wskazywano, że specyfika obszaru węglowego położonego na styku dwóch granic wymaga odrębnych narzędzi prawno-finansowych i nie odpowiada profilowi struktur planowanych wokół Bolesławca czy Jeleniej Góry.
W lipcowych rekomendacjach ministerstwa subregion Turów został uwzględniony, jednak wyłącznie w ramach delimitacji (wyznaczenia granic obszaru) terenów transformacji energetycznej, obejmującej powiat zgorzelecki i powiat lubański. Rekomendacje przewidują dla tych terenów działania osłonowe na rynku pracy, wsparcie przekwalifikowania pracowników, rekultywację gruntów poeksploatacyjnych oraz inwestycje w odnawialne źródła energii, w tym magazyny energii i elektrownie szczytowo-pompowe (instalacje wytwarzające energię poprzez przepływ wody między dwoma zbiornikami na różnych wysokościach). Wytyczne dopuszczają także adaptację istniejących sieci energetycznych i lokowanie inwestycji przemysłowych.
Rekomendacje nie uwzględniły Zgorzelca w sieci miast uprawnionych do powołania związku rozwojowego. Na liście ośrodków miejskich w województwie dolnośląskim znalazły się m.in. Wrocław, Legnica, Lubin, Głogów, Świdnica, Wałbrzych, Jelenia Góra oraz Bolesławiec. Brak Zgorzelca w tym zestawieniu oznacza brak dedykowanych instrumentów integracji usług publicznych i ponadlokalnego planowania rozwoju. Przypisanie powiatów do obszarów transformacji energetycznej stanowi potwierdzenie problemu na poziomie rządowym, lecz na obecnym etapie dokument nie precyzuje wysokości alokacji finansowych ani wiążących mechanizmów wdrożeniowych.
Pełna treść analizy źródłowej jest dostępna na stronie fundacji Frank Bold: https://frankbold.pl/nowe-rekomendacje-ministerstwa-funduszy-co-z-nich-wynika-dla-sprawiedliwej-transformacji-turowa-do-2034-r/
Autor: MJ
