Najnowszy raport Forum Energii, „Modernizacja albo marginalizacja”, pokazuje, że już dziś dostępne są technologiczne rozwiązania umożliwiające elektryfikację ponad 60% ciepła wykorzystywanego w przemyśle przetwórczym. Elektryfikacja pozwoliłaby trwale ograniczyć zależność sektora od cen gazu i węgla, zwiększając tym samym jego konkurencyjność. Przemysł generuje znaczącą wartość dodaną dla polskiej gospodarki i jest istotnym konsumentem energii pierwotnej, nie tylko w postaci energii elektrycznej, lecz także paliw i ciepła.
Elektryfikacja przemysłu jest postrzegana jako sposób na zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego Polski. Raport podkreśla, że przemysł w Polsce generuje około 23% wartości dodanej do PKB i zatrudnia ponad 3 miliony osób.
Polska jest jednym z najbardziej uprzemysłowionych krajów Unii Europejskiej, co czyni ją ważnym ogniwem europejskich łańcuchów dostaw. Jednakże, polski przemysł zaczyna przegrywać w wyścigu o konkurencyjność z powodu silnego uzależnienia od importowanych paliw kopalnych, co stwarza ryzyka dla bezpieczeństwa i niezależności energetycznej.
Postępująca dekarbonizacja wymaga inwestycji w nowoczesne technologie, aby polskie firmy mogły konkurować z podmiotami z Chin i USA
Główne wnioski z raportu
- Elektryfikacja jako klucz do dekarbonizacji: Elektryfikacja przemysłu może znacząco zmniejszyć emisje gazów cieplarnianych, które w dużej mierze pochodzą z produkcji ciepła. Przemysł odpowiada za 75% emisji gazów cieplarnianych związanych z produkcją ciepła.
- Wyzwania i szanse: Polska stoi przed wyzwaniami związanymi z wysokimi kosztami energii elektrycznej oraz uzależnieniem od importu surowców. Jednakże, istnieją szanse na „przeskok technologiczny” i rozwój lokalnych łańcuchów dostaw dzięki trendowi skracania łańcuchów dostaw.
- Technologie wspierające transformację: Przemysłowe pompy ciepła i kotły elektryczne są kluczowymi technologiami wspierającymi elektryfikację. Pompy ciepła mogą dostarczać ciepło o temperaturze do 200°C, co jest istotne dla wielu procesów przemysłowych.
- Wpływ na system elektroenergetyczny: Elektryfikacja przemysłu podwoi zużycie energii elektrycznej, co stanowi wyzwanie dla Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE). Szacuje się, że dodatkowy roczny popyt na energię elektryczną wzrośnie o 57 TWh.
- Inwestycje i koszty: Koszty inwestycji w technologie elektryfikacyjne są porównywalne z rocznymi wydatkami przemysłu na maszyny. Główną barierą dla elektryfikacji jest wysoki koszt energii elektrycznej, który jest 2,5-2,6 razy wyższy niż koszt gazu ziemnego.
- Polityka przemysłowa: Raport podkreśla potrzebę aktywnej polityki przemysłowej, która wspierałaby transformację poprzez mobilizację kapitału prywatnego i publicznego oraz promowanie efektywności energetycznej.
- Geopolityczne korzyści: Elektryfikacja przemysłu może przyczynić się do zmniejszenia importu paliw kopalnych i zwiększenia atrakcyjności Polski jako hubu produkcyjnego dla Europy.
Raport kończy się wezwaniem do działania na rzecz modernizacji i dekarbonizacji przemysłu, podkreślając, że jest to strategiczna inwestycja w suwerenność narodową i konkurencyjność gospodarki.
Autor:MJ