Zgorzelec / Koźlice, 29 maja 2026
W ramach projektu Interreg „TriLand” w Fundacji „Pamięć, Edukacja, Kultura” w Zgorzelcu po raz pierwszy spotkali się niemieccy i polscy multiplikatorzy. Celem sieci jest aktywne wspieranie zmian strukturalnych w Trójstyku oraz sieciowanie podmiotów regionalnych.
Głównym punktem warsztatów było pytanie, dlaczego zmiany społeczne i organizacyjne często przebiegają znacznie trudniej, niż się spodziewano. Na podstawie modelu ról, mapowania interesariuszy oraz interaktywnej symulacji uczestnicy analizowali typowe wzorce zachowań w procesach zmian.
Wspólny wniosek: nowe pomysły nie przyjmują się wyłącznie ze względu na swoją merytoryczną jakość. Decydujące jest raczej to, jak różne grupy interesariuszy reagują na zmiany i jaką rolę odgrywają w procesie transformacji.
Dyskutowano m.in. nad następującymi wnioskami:
🔹 Innowatorzy nie są automatycznie dobrymi mediatorami.
🔹 Zmiana potrzebuje multiplikatorów i osób wspierających.
🔹 Opór jest stałym elementem każdej zmiany.
🔹 Mapowanie interesariuszy zapewnia orientację strategiczną.
Wnioski te są szczególnie istotne dla regionu TriLand. W związku z odejściem od spalania węgla brunatnego region stoi w obliczu głębokich przemian. Podczas gdy mają pojawić się nowe szanse gospodarcze, wielu ludzi doświadcza tych zmian jednocześnie jako utraty tego, co znane. Znikają miejsca pracy, tożsamości zawodowe poddawane są presji, a niemało osób martwi się o przyszłość swoich rodzin i społeczności. Dochodzi do tego uczucie obserwowalne w wielu regionach dotkniętych zmianami strukturalnymi: strach przed skutkami decyzji politycznych bez wystarczającego współudziału w ich podejmowaniu – lub po prostu obawa przed „wykluczeniem”.
Dlatego nie wystarczy rozmawiać o nowych technologiach, projektach infrastrukturalnych czy programach wsparcia. Zmiana strukturalna to zawsze również proces przemian społecznych i kulturowych.
Sprawiedliwa transformacja („Just Transition”) uda się tylko wtedy, gdy różne perspektywy zostaną zrozumiane i potraktowane poważnie.
Multiplikatorzy i multiplikatorki odgrywają w tym procesie kluczową rolę. Muszą oni trenować i rozwijać umiejętność przyjmowania cudzej perspektywy: potrafić zrozumieć punkt widzenia pracowników sektora energetycznego, przedsiębiorstw, samorządów, inicjatyw obywatelskich, administracji, młodych ludzi, sceptyków oraz zwolenników.
Tylko ten, kto rozumie, dlaczego ludzie wspierają zmiany, są wobec nich obojętni lub aktywnie je odrzucają, może wcześnie zidentyfikować problemy z akceptacją, konflikty oraz blokady i konstruktywnie nad nimi pracować.
Zmiana strukturalna nie udaje się wyłącznie dzięki inwestycjom w technologię i infrastrukturę. Udaje się wtedy, gdy ludzie zyskują zaufanie do przyszłości i otrzymują możliwość aktywnego współtworzenia tych zmian.
Tym pierwszym spotkaniem polsko-niemiecka sieć multiplikatorów rozpoczęła swoją działalność operacyjną. Kolejne spotkanie, mające na celu pogłębienie współpracy transgranicznej, odbędzie się 10 września 2026 roku.
Projekt jest finansowany ze środków programu Interreg Polska–Saksonia 2021–2027.
Autor: Agnieszka Pagels
