W ramach transgranicznego projektu TriLand 15 stycznia 2026 r. w IZS Görlitz odbył się piąty warsztat dla multiplikatorów poświęcony tematowi „Zrównoważony rozwój na poziomie lokalnym”. Pod kierownictwem Markusa Willa przedstawiciele i przedstawicielki administracji, edukacji oraz praktyki dyskutowali o tym, jak zrównoważony rozwój może być regionalnie rozumiany, kształtowany i oceniany.

Punktem wyjścia warsztatu były Cele Zrównoważonego Rozwoju (SDG) z ich 17 równorzędnymi celami. Już na początku stało się jasne, że zrównoważony rozwój często nie jest jednoznacznie mierzalnym stanem, lecz złożonym ramowym punktem odniesienia, który na poziomie gmin wiąże się z konfliktami celów oraz trudnościami w operacjonalizacji wskaźników.

Dwa ćwiczenia – dwie perspektywy

Warsztat miał dwustopniową strukturę. W pierwszym ćwiczeniu uczestnicy i uczestniczki przyglądali się zrównoważonemu rozwojowi w kontekście regionalnym. W otwartej rundzie skojarzeń wskazano mocne strony, takie jak gęste sieci społeczne i krótkie dystanse, a jednocześnie poruszono kwestie wyzwań strukturalnych, w tym brak jasności ról, zróżnicowane interesy, ograniczone możliwości działania oraz często niewystarczająco uwzględniany kontekst transgraniczny. Uwidoczniło się, że zrównoważony rozwój w trójnarodowej przestrzeni nie może być rozpatrywany w izolacji, lecz wymaga zharmonizowanych perspektyw ponad granicami administracyjnymi i państwowymi. W drugim ćwiczeniu należało ocenić zrównoważony rozwój powiatu w oparciu o SDG.


Kluczowym wnioskiem okazało się, że decydującą rolę odgrywa perspektywa oceny. Zrównoważony rozwój na poziomie gminnym można tylko w ograniczonym stopniu obiektywnie mierzyć, a przy jego ocenie, obok subiektywnych interpretacji, należy uwzględniać różnice między meta-poziomem a konkretnymi projektami oraz między możliwościami wpływu a obszarami odpowiedzialności w mikro- i makrolokalności. Jednocześnie oceny zrównoważonego rozwoju – jak w portalu SDG Fundacji Bertelsmanna – pełnią jednak rolę ważnego drogowskazu dla długofalowego i odpowiedzialnego działania.

Autor: AP