Niemieckie Łużyce to region który przechodzi ogromną zmianę. Aby zrozumieć, jak czują się tamtejsi mieszkańcy, co roku przeprowadza się badanie o nazwie Lausitz Monitor (Monitoring Łużycki). W 2025 roku odbyła się już szósta edycja tego sprawdzianu opinii publicznej.
Kto i jak bada nastroje na Łużycach?
Badanie to wielka współpraca kilku organizacji: Sächsische Agentur für Strukturentwicklung (SAS – Saksońska Agencja ds. Rozwoju Strukturalnego), stowarzyszenia Domowina (związek Łużyczan) oraz Niemieckiego Centrum Astrofizyki (DZA).
Samo badanie wykonano w marcu i kwietniu 2025 roku metodą CAWI (Computer Assisted Web Interviewing; czyli za pomocą ankiet wypełnianych przez internet). Wzięło w nim udział 1028 osób powyżej 16. roku życia z różnych części regionu (Brandenburgii i Saksonii), co pozwala uznać wyniki za reprezentatywne (odzwierciedlające poglądy całego społeczeństwa). Wyniki opublikowano 7 lipca 2025 roku.
Najważniejsze wnioski z badań w 2025 roku
Z ankiet wyłania się obraz regionu, który jest pełen wyzwań, ale też dumy ze swojej kultury. Oto główne punkty:
- Poczucie konieczności zmian: Aż 69% mieszkańców Łużyc uważa, że region potrzebuje głębokiej ziany strukturalnej (Strukturwandel – czyli całkowitego przekształcenia gospodarki, np. z przemysłu opartego na węglu na nowe technologie). To najwyższy wynik w historii badań.
- Odejście od węgla (Kohleausstieg): Choć ludzie wiedzą, że zmiany są konieczne, są bardzo sceptyczni wobec przyspieszania zamykania kopalń. Większość ankietowanych (75%) sprzeciwia się przyspieszeniu odejścia od węgla na rok 2030.
- Osobiste zadowolenie i obawy: Ogólny nastrój mieszkańców pozostaje stabilny, a poziom optymizmu co do własnej przyszłości wynosi około 50%. Jednak wieloma osobami spędzają sen z powiek takie problemy jak: inflacja (ogólny wzrost cen), sytuacja na rynku pracy oraz migracja.
- Kultura serbołużycka: To był wyjątkowo ważny punkt tegorocznego badania. Okazuje się, że aż 83% mieszkańców uważa kulturę serbołużycką za nieodłączną i bardzo ważną część Łużyc. Co więcej, 68% widzi w niej duży atut dla turystyki .
Dlaczego takie badania są potrzebne również po polskiej stronie?
Choć Lausitz Monitor skupia się na niemieckiej części regionu, uważamy, że potrzeba jest również podobnych badań po polskiej stronie Łużyc (np. w okolicach Zgorzelca czy Bogatyni).
- Wspólne problemy: Zarówno polska, jak i niemiecka część regionu mierzy się z transformacją energetyczną (odchodzeniem od węgla brunatnego). Wiedza o tym, czego boją się mieszkańcy po obu stronach granicy, mogłaby pomóc w lepszym planowaniu pomocy.
- Region transgraniczny: Łużyce to jeden organizm. Ludzie z Polski pracują w Niemczech i odwrotnie. Badania pozwoliłyby sprawdzić, jak te grupy wzajemnie się postrzegają i jakiej współpracy oczekują.
- Tożsamość regionalna: Podobnie jak u sąsiadów, warto byłoby zbadać, jak Polacy identyfikują się ze swoim regionem i czy znają oraz cenią wspólne dziedzictwo łużyckie.
Systematyczne pytania zadawane mieszkańcom pozwalają uniknąć domysłów i budować przyszłość regionu w oparciu o fakty, a nie tylko polityczne założenia.
Autor: MJ
Źródło: 1.
Poniży dokument został przetłumaczony dla Państwa maszynowo na stronie www.deepl.pl
Przepraszamy za wszelkie błędy w tłumaczeniu i prosimy o wyrozumiałość.
