Dnia 22 lipca 2026 roku w programie „Pod Lupą” Joanna Tokarczuk, prezes stowarzyszenia STORIE oraz koordynatorka Komitetu Transformacji Subregionu Turów, poruszała kluczowe kwestie związane z procesem odchodzenia od węgla oraz wyzwaniami, przed którymi stoi lokalna społeczność.

W rozmowie omówiono obecną sytuację regionu, przyczyny nieotrzymania środków z unijnego Funduszu Sprawiedliwej Transformacji (FST) oraz bieżące działania mające na celu zabezpieczenie alternatywnych źródeł wsparcia finansowego.

Dlaczego fundusze unijne omal nie ominęły regionu?

Podczas wywiadu wyjaśniono narastające wokół transformacji mity. Często powtarzana opinia, jakoby to Komisja Europejska odrzuciła wniosek regionu turoszowskiego bez powodu, nie znajduje odzwierciedlenia w faktach. Główną przeszkodą formalną był brak wymaganego harmonogramu redukcji emisji do Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji.

Mimo braku wsparcia z pierwszej puli FST, Komitet nie zaprzestaje działań. Obecnie głównym celem jest pozyskanie środków z Funduszu Modernizacyjnego, który zasilany jest z systemu opłat za emisje (ETS), a o którego rozdziale decydują instytucje krajowe, w tym Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz NFOŚiGW.

Budowa nowej strategii i rola społeczności lokalnej

Jednym z najważniejszych zadań realizowanych obecnie przez Komitet jest przygotowanie nowego dokumentu strategicznego we współpracy z ekspertami z Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Dokument ten ma zdiagnozować realne potrzeby gospodarcze i społeczne powiatów zgorzeleckiego i lubańskiego oraz wskazać konkretne kierunki rozwoju po zakończeniu wydobycia węgla.

„Wielu ludzi uważa, że kopalnia i elektrownia nie powinny być zamykane, a przynajmniej nie teraz. I ja się z tym coraz bardziej zgadzam. Nie jesteśmy na to gotowi.” —Joanna Tokarczuk, koordynatorka Komitetu Transformacji Subregionu Turów

Wyznaczenie nowej ścieżki rozwoju wymaga zaangażowania szerokiego grona interesariuszy; samorządowców, przedsiębiorców, związków zawodowych oraz samych mieszkańców.

Komitet Transformacji Subregionu Turów pozostaje otwarty na nowe podmioty. Zachęcamy do śledzenia aktualności na portalu TriLand.eu, zapisania się do naszego newslettera oraz aktywnego udziału w nadchodzących konsultacjach społecznych, które zadecydują o kształcie dokumentów strategicznych dla naszego regionu.

Osoby prawne (firmy, instytucje i organizacje) zapraszamy również do formalnego przystąpienia do Komitetu Transformacji Subregionu Turów — szczegółowe informacje oraz formularz zgłoszeniowy można znaleźć pod adresem: https://storie.pl/komitet-transformacji-subregionu-turow/