W dniach 25-27 listopada w węglowym regionie Ida-Virumaa odbyła się Akademia Sprawiedliwej Transformacji, zorganizowana przez Związek Gmin Hrabstwa Ida-Virumaa. Region, oparty historycznie na łupkach bitumicznych, mierzy się dziś z dekarbonizacją i przebudową gospodarki po wcześniejszych perturbacjach związanych z redukcją przemysłu ciężkiego i tekstylnego.
Nasz konsultant naukowy, dr Marek Jaskólski, przedstawił doświadczenia transformacyjne pogranicza polsko‑niemiecko‑czeskiego, podkreślając rolę projektu TriLand i znaczenie współpracy transgranicznej.
Mimo napiętego harmonogramu uczestnicy uzyskali klarowny obraz strategii Ida‑Viru: dywersyfikacja gospodarki, inwestycje w OZE i technologie środowiskowe, przekwalifikowanie kadr oraz wzmacnianie spójności społecznej. W dyskusjach z przedstawicielami regionów węglowych z Niemiec, Czech, Rumunii, Chorwacji i Włoch podkreślano różnorodność podejść, ale wspólny cel – trwały rozwój gospodarczy.
Kluczowe wnioski:
- Transformacja to proces społeczny: liczą się dialog i partycypacja.
- Dywersyfikacja wymaga ekosystemu wsparcia: uczelnie, samorządy, inkubatory, inwestorzy.
- Reskilling i upskilling muszą odpowiadać realnym potrzebom rynku.
- Projekty potrzebują mierzalnych efektów i elastycznych narzędzi.
- Partnerstwa transgraniczne przyspieszają uczenie się i zwiększają efektywność.
Przykłady pokazały, że skuteczna zmiana wymaga pracy od podstaw, tj. wzmacniania kapitału społecznego, rozwoju kompetencji i tworzenia przestrzeni dla lokalnej przedsiębiorczości. Sprawiedliwa transformacja to maraton wymagający stabilnego finansowania, konsekwencji instytucjonalnej i realnego włączenia społeczności. Akademia w Ida‑Virumaa była intensywną, wartościową wymianą doświadczeń, inspirującą do odważnych, współpracujących rozwiązań.
Autor: BS
